Τα Παράδοξα των καιρών

Ιστότοπος Εναλλακτικής Ενημέρωσης

Χαμένη Ατλαντίδα κατά των Πλάτωνα

Χαμένη Ατλαντίδα

Η αναφορά που κάνει ο Πλάτωνας για την Αρχαία Ατλαντίδα η οποία καταβυθίστηκε πριν από 9.000 π.Χ από τα δυο έργα <<Τίμαιος>> και <<Κριτίας>> ,έχει γίνει έναυσμα για την διεξαγωγή εκτεταμένης έρευνας σε όλο τον κόσμο, αλλά και την διατύπωση πάμπολλων θεωριών για τον γεωγραφικό χώρο της μυθικής αυτοκρατορίας.

Σύμφωνα με τα δυο κείμενα που κατέχουμε από τον Πλάτωνα, η Ατλαντίδα ήταν μυθικό νησί <<μεγαλύτερο από την Ασία και την Λιβύη μαζί>> τοποθετημένο στον Ωκεανό πέρα από τις Ηράκλειες στήλες. Στο νησί αυτό αναπτύχθηκε επί την αιγίδα του Ποσειδώνα ένας σημαντικός πολιτισμός. Εκεί ζούσε μια ιθαγενής που θεωρείτε πως ερωτεύθηκε ο Ποσειδώνας και τις έκανε πέντε ζευγάρια δίδυμα. Ο Άτλαντας που ήταν και ο μεγαλύτερος τους, έγινε ο βασιλιάς ολόκληρου του νησιού και του ωκεανού (που ονομάστηκε Ατλαντικός).

Η Ατλαντίδα γίνεται γνωστή σε εμάς από το Κριτία που έζησε τον 4 αιώνα π.Χ. Στον διάλογο που γίνεται μεταξύ του Σωκράτη, του Κριτία, του Τίμαιου και του Ερμοκράτη. Όταν λοιπόν παίρνει τον λόγο και αναφέρει στην ομήγυρη, μια ιστορία <<απολύτως αληθινή , όπως το διηγήθηκε κάποτε ο Σόλωνας>> στον προπάππου του. Αυτή την ιστορία την άκουγε από τον παππού του όταν ήταν παιδί και την είχε απομνημονεύσει καλά. Ο Σόλωνας λοιπόν όπως αναφέρει ο Κριτίας είχε ταξιδέψει στην Αίγυπτο, σε μια περιοχή στην αρχή του Νείλου, της οποίας η μεγαλύτερη πολιτεία είναι η Σάις. <<Σύμφωνα με εκείνους (τους Αιγύπτιους Ιερείς στηυν Σάις) ιδρυτής της πόλης ήταν μια θεά που στα Αιγυπτιακά ονομάζεται Νήιθ, και, όπως λένε οι ίδιοι, Αθηνά στα Ελληνικά. Οι κάτοικοι της συμπαθούν πολύ τους Αθηναίους και ισχυρίζονται ότι, κατά κάποιο τρόπο, είναι συγγενείς τους.» Εκεί οι ναοί φαίνεται να ήταν πολύ καλή πηγή πληροφοριών για προϊστορικά θέματα, αφού η γη τους δεν καταστρεφόταν από θεομηνίες, και η αρχαία γνώση μπορούσε να διατηρηθεί για καιρό. Σ’ αυτήν την πόλη ο Σόλωνας ζήτησε πληροφορίες για την αρχαία ιστορία από τους ιερείς,

Ένας γέρων ιερέας είπε λοιπόν στον Σόλωνα: «ὦ Σόλων, Σόλων, Ἕλληνες ἀεὶ παῖδές ἐστε, γέρων δὲ Ἕλλην οὐκ ἔστιν». Και ο ιερέας εξηγεί την αιτία της οιονεί νεότητας των Αθηναίων:

Εσείς οι Αθηναίοι δεν γνωρίζεται για την αρχαία παράδοση διότι στην χώρα σας έχουν γίνει πολλές πυρκαγιές, κατακλυσμοί και καταστροφές από άλλα αίτια, Αυτό που λέτε για τον Φαέθοντα, πήρε το άρμα του πατέρα του Ήλιου και κατόπιν η γη πυρπολήθηκε και αυτός κεραυνοκτυπήθηκε, είναι μύθος, ενώ η πραγματικότητα είναι ότι συνέβη κάποια παράλλαξη (εννοεί το φυσικό γεγονός –κατά Πλάτωνα– της παρέκκλισης της κυκλικής κίνησης ενός πλανήτη).

Όταν συμβαίνει αυτό, εξηγεί, αυτοί που κατοικούν στα όρη και σε υψόμετρα κατα στρέφονται περισσότερο από εμάς που ζούμε στον Νείλο. Και στις πλημμύρες ακόμη που κατακλύζουν τις χώρες, πάλι εμείς έχουμε περισσότερο νερό στη γη παρά από τον ουρανό. Αυτά έχουν ως αποτέλεσμα σε εσάς να χάνονται οι άνθρωποι οι μορφωμένοι  και να επιζούν οι αγράμματοι που ζουν στα βουνά, έτσι ώστε να μένετε πάντα νέοι, χωρίς μνήμη, να μη γνωρίζετε δηλαδή παρά μόνο έναν κατα κλυσμό, ενώ εμάς είναι όλα διασωσμένα και γραμμένα στους ναούς μας.

Ο ιερέας συνεχίζει λέγοντας ότι η ιστορία των Αιγυπτίων ξεκινάει πριν από 8.000 χρόνια (προ του Σόλωνα, 640-560 π.Χ.), ενώ των Αθηναίων πιο παλιά, ξεκινάει 9.000 χρόνια πριν.Τότε, λοιπόν, πέραν των Ηρακλείων Στηλών (Γιβραλτάρ) υπήρχε μια παμμεγίστη νήσος, η Ατλαντίς, μεγαλύτερη από τη Λιβύη (Αφρική) και την Ασία ενωμένες.

Στην νήσο Ατλαντίδα λοιπόν υπήρχε μεγάλη και θαυμαστή βασιλική δύναμη που ήθελε να κυριαρχήσει σε Ευρώπη, Ασία και Λιβύη. Όταν κατακτήθηκαν πολλές πόλις μόνο οι Αθηναίοι τους εμπόδισαν και κατάφεραν να ελευθερώσουν όλους τους υποδουλωμένους. Ύστερα όμως από σεισμούς και κατακλυσμούς καταστράφηκε η Αθήνα ενώ ολόκληρη η Ατλαντίδα καταβυθίστηκε και όλη η περιοχή σκεπάστηκε από λάσπη. Αυτήν την παράδοση, διατείνεται ο ιερέας των Αιγυπτίων, δεν την γνωρίζουν οι Αθηναίοι διότι δεν υπάρχουν μόνο γραπτές πηγές και μόνο στα ιερά βιβλία της Αιγύπτου, που δεν καταστράφηκε ποτέ.

Βυθισμένη πολιτεία

Ο Κριτίας που είναι συνέχεια του Τίμαιου, επομένως μετέχουν τα ίδια πρόσωπα και τον οποίο αξίζει να αναφερθεί ο Πλάτωνας άφησε ημιτελή.

Ο Κριτίας θα λάβει πάλι το λόγο και θα μιλήσει για έναν πόλεμο που έγινε πριν από 9000 χρόνια μεταξύ Αθηνών και Ατλαντίδας. Έχει συγκρατήσει, ισχυρίζεται, στη μνήμη του τα λεγόμενα και τα παραθέτει ακριβώς σχεδόν όπως τα είπαν οι ιερείς της Σάιδας.

Θα συνεχίσει την περιγραφή των δυο πολιτειών δίδοντας στοιχεία για την Αθήνα όσο και για την Ατλαντίδα. Θα περιγράψει το γενεαλογικό δέντρο των βασιλιάδων απογόνων του Ποσειδώνα και προχωράει σε ανάλυση των ανακτόρων και τον κατασκευών. Στην μέση όμως του βιβλίου η περιγραφή αρχίζει να γίνεται περίεργη και μυστηριώδης. Μας αναφέρει εδώ ο Κριτίας ότι η Ατλαντίδα άκμαζε και ήταν θεάρεστη και υπηρετούσε τη δικαιοσύνη όμως ξαφνικά εξέπεσε και οι άνθρωποι της Ατλαντίδας έγιναν κακοί και άδικοι.

Πολιτισμός

Η Ατλαντίδα με τη πάροδο των ετών εκφυλίστηκε και οι Άτλαντες έχασαν την θεία φύση τους, ξέχασαν τις παραδόσεις τους και επικράτησε το θνητό στοιχείο σε αυτούς, με αποτέλεσμα να αρχίζουν να κάνουν ασχήμιες και αντί να βαδίζουν προς την ευτυχία βάδιζαν προς την καταστροφή. Τότε λοιπόν, στην Ατλαντίδα, συνέβηκε το πολύ εντυπωσιακό σημείο της επέμβασης του ανώτατου Θεού Δία ο οποίος κάλεσε σύμφωνα με τον μύθο σε συμβούλιο τους Θεούς με σκοπό να δει πως θα τιμωρήσει το ανθρώπινο γένος που εξέπεσε.

Στο σημείο αυτό σταματάει απότομα τη διήγηση του Πλάτωνα καθώς όπως προαναφέρθηκε το έργο έμεινε ημιτελές αφήνοντας μας ενεούς μεν, προβληματισμένους δε, γιατί δύσκολα μπορούν να βγουν κάποια συμπεράσματα, αφού τα κείμενα είναι αινιγματικά με γόρδιους άλυτους δεσμούς που επιτρέπουν μόνο εικασίες.