Τα Παράδοξα των καιρών

Ιστότοπος Εναλλακτικής Ενημέρωσης

D-day: Απόβαση στην Νορμάνδια, η ημέρα που άλλαξε την ροή του πολέμου

Ημέρα απόβασης στην Νορμανδία

Η απόβαση στην Νορμανδία με κωδική ονομασία Operation Overlord ( Επιχείρηση Επικυρίαρχος) ήταν η Συμαχική απόβαση στα παράλια της Γαλλίας, που έλαβε χώρα στις 6 Ιουνίου 1944, μέρα γνωστή και ως D-Day. Σκοπός της απόβασης ήταν να δημιουργήσει ένα προγεφύρωμα από την Καν έως το Χερβούργο, μέσω του οποίου οι Σύμμαχοι θα περνούσαν στρατεύματα από τη Μεγάλη Βρετανία στην ηπειρωτική Ευρώπη.

Η Μάχη της Νορμανδίας που ακολούθησε, τελείωσε στις 19 Αυγούστου 1944, όταν τα Συμμαχικά στρατεύματα πέρασαν τον Σηκουάνα. Επικεφαλής του όλου εγχειρήματος είχε οριστεί ο Αμερικανός αρχιστράτηγος Ντουαιτ Αϊζενχάουερ.

Το βασικότερο μέλημα για τους σχεδιαστές της επιχείρησης ήταν να μη μάθουν οι Γερμανοί το σημείο της απόβασης. Έτσι, οι δυνάμεις τους θα ήταν αναγκασμένες να αναπτυχθούν σε ολόκληρη την ακτογραμμή. Είχε καταρτιστεί εξάλλου σχέδιο παραπλάνησης, η επιχείρηση «Σωματοφύλακας» (Operation Bodygard), που κατόρθωσε πέραν πάσης προσδοκίας να πείσει τονΧίτλερ ότι κύριος στόχος ήταν η περιοχή του Καλέ, αρκετά βορειότερα της Νορμανδίας. Παρότι στη Γαλλία υπήρχαν 58 γερμανικές μεραρχίες, μόνο οι 14 βρίσκονταν στις ακτές της Νορμανδίας. Μεγάλη σημασία είχε και η αξιοποίηση της αεροπορικής υπεροχής των Συμμάχων, ώστε να εξουδετερωθεί η εχθρική πολεμική αεροπορία και να απομονωθεί το συγκοινωνιακό δίκτυο της Βόρειας Γαλλίας.

Ενώ τα σχέδια τής απόβασης καταρτίζονταν από Αμερικανούς και Βρετανούς στρατιωτικούς στην Αγγλία, ο Γερμανός στρατάρχης Έρβιν Ρόμελ γνωστός ως «αλεπού της ερήμου», από την προηγούμενη θητεία του στο αφρικανικό μέτωπο επιφορτισμένος με την αναχαίτιση της αναμενόμενης απόβασης, ενίσχυσε τη γερμανική αμυντική οχύρωση κατά μήκος της ακτής της Γαλλίας με υποβρύχια εμπόδια, δεξαμενές καυσίμων, ανθεκτικές στους βομβαρδισμούς, καθώς και με ναρκοπέδια. Το βασικό του πρόβλημα ήταν ότι έπρεπε να περιφρουρεί 3.000 μίλια δυτικοευρωπαϊκής ακτής, από την Ολλανδία έως τα ιταλικά σύνορα.

Αρχικά αποφασίσθηκε να γίνει η επιχείρηση αυτή το Μάιο του 1943. Λόγω, όμως, της δυσμενούς εξελίξεως του πολέμου στην Αφρική, καθώς και της ανάγκης αποστολής εκεί Αμερικανικών Στρατευμάτων, η επιχείρηση αναβλήθηκε προσωρινά. Μετά τις επιχειρήσεις στη Βόρεια Αφρική διαπιστώθηκαν διαφορές απόψεων μεταξύ των Συμμάχων. Ο Τσώρτσιλ υποστήριζε την έμμεση προσβολή της Γερμανίας μέσω Βαλκανίων ή Ιταλίας. Αντίθετα, οι Αμερικανοί επέμεναν στην άμεση προσβολή της δια του Στενού της Μάγχης. Τελικά, κατά τη συνδιάσκεψη της Τεχεράνης (Νοέμβριος 1943), μετά από απαίτηση και του Στάλιν, αποφασίσθηκε να πραγματοποιηθεί οπωσδήποτε η επιχείρηση. Ως D ημέρα, δηλαδή Ημέρα Αποβάσεως ορίσθηκε η 1η Μαΐου 1944. Το Δεκέμβριο 1943 διορίσθηκε Ανώτατος Διοικητής των Συμμαχικών Δυνάμεων ο Αμερικανός Στρατηγός Αϊζενχάουερ και Υποδιοικητής ο Βρετανός Στρατηγός Τέντερ.

Μετά από πρόταση του Βρετανού Στρατηγού Μοντγκόμερυ, ο Στρατηγός Αϊζενχάουερ δέχθηκε να διευρυνθεί ο χώρος αποβάσεως και να αυξηθούν οι δυνάμεις εφόδου. Ακολούθως, για να συγκεντρωθούν τα απαιτούμενα επιπρόσθετα μέσα, αναβλήθηκε η απόβαση για την 1η Ιουνίου 1944. Η αναβολή αυτή ήταν ευνοϊκή από στρατηγικής πλευράς, επειδή η επιχείρηση θα συνδυαζόταν με ταυτόχρονη έναρξη ρωσικής επιθέσεως στο Ανατολικό Μέτωπο. Το Μάιο, λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών, η D ημέρα αναβλήθηκε για την 5η Ιουνίου και, τέλος, για την 6η Ιουνίου.

Επιχείρηση Επικυρίαρχος

Το ξημέρωμα της 6ης Ιουνίου 1944, χιλιάδες αλεξιπτωτιστές και εναέρια στρατεύματα ήταν έτοιμα και παραταγμένα πίσω από τις γραμμές του εχθρού, ώστε να προστατεύουν τις γέφυρες εξόδου. Η επιδρομή ξεκίνησε μέσω θαλάσσης στις 6:30 π.μ. Οι Βρετανοί και οι Καναδοί, αφού ξεπέρασαν τη μικρή αντίσταση του εχθρού, κατέλαβαν τις παραλίες με τις κωδικές ονομασίες Gold, Juno και Sword. Αν και οι δυνάμεις των ΗΠΑ αντιμετώπισαν βαριά αντίσταση και αρκετές απώλειες στην παραλία Ομάχα, στο τέλος κατάφεραν να αποβούν στις παραλίες της Νορμανδίας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η εισβολή στοίχισε τη ζωή σε περισσότερους από 4.000 στρατιώτες, ενώ οι τραυματίες ξεπέρασαν τους χιλιάδες.

Λιγότερο από μία εβδομάδα αργότερα, στις 11 Ιουνίου, οι παραλίες ήταν πλήρως εξασφαλισμένες και είχαν αποβιβαστεί στη Νορμανδία πάνω από 326.000 στρατιώτες, 50.000 οχήματα και περίπου 100.000 τόνοι εξοπλισμού.

Από την πλευρά τους, οι Γερμανοί υπέστησαν τεράστια σύγχυση στις τάξεις τους. Αρχικά, επειδή ο Χίτλερ πίστευε ότι η εισβολή ήταν μια προσποίηση των Συμμαχικών Δυνάμεων με σκοπό να αποσπάσουν την προσοχή  και να επιτεθούν βόρεια του ποταμού Σηκουάνα, αρνήθηκε να απελευθερώσει τα κοντινά στρατιωτικά τμήματα και δίστασε να καλέσει τεθωρακισμένες μεραρχίες. Αντιθέτως, κάλεσε ενισχύσεις από πιο μακρινές περιοχές, προκαλώντας καθυστερήσεις. Επιπλέον, οι Γερμανοί παρεμποδίστηκαν από την αποτελεσματική στήριξη των ναυτικών και εναέριων συμμαχικών δυνάμεων, οι οποίες ανάγκασαν τους Γερμανούς να κάνουν μεγάλες παρακάμψεις.

Στις επόμενες εβδομάδες, οι Σύμμαχοι πάλεψαν σε ολόκληρη τη Νορμανδία και μέχρι το τέλος του Ιουνίου, είχαν καταλάβει το ζωτικής σημασίας λιμάνι του Χερβούργου, συνεχίζοντας την πορεία τους σε όλη τη Γαλλία.